Juliusz Żełudkowski / Ż∞ski | Malarstwo akrylowe | 2020 | Cykl: Światy Równoległe Były obrazy, które malowałem z wyboru. Ten namalowałem z konieczności. 2020 rok. Lockdown. Cisza w szkołach, pustka na ulicach i coś, co trudno nazwać inaczej niż zbiorowym lękiem — gęstym, lepkim, wciskającym się w każdą szczelinę codzienności. Artysta w takich warunkach nie może milczeć. Może tylko sięgnąć po pędzel. To, co widzi oko Pierwsza reakcja na ten obraz jest fizyczna. Czerwień uderza zanim zdążysz pomyśleć. Nie jest to czerwień radosna ani dekoracyjna — to czerwień gorączki, zapalenia, krwi. Głęboka, ciemna, miejscami niemal brązowa, miejscami rozbłyskująca intensywną karmazyną. Powierzchnia płótna jest gęsta i nieprespokojna. Faktura akrylu nakładanego impastowo — grubymi warstwami, szpachlą, pędzlem, może palcami — buduje krajobraz, który wygląda jak coś oglądanego pod mikroskopem. Coś organicznego. Coś żywego. Coś, czego nie chciałbyś dotknąć. Fiolety i szarości przebijają się spod czerwi

Juliusz Żełudkowski / Ż∞ski | Malarstwo akrylowe | 2020 | Cykl: Światy Równoległe

Były obrazy, które malowałem z wyboru. Ten namalowałem z konieczności.

2020 rok. Lockdown. Cisza w szkołach, pustka na ulicach i coś, co trudno nazwać inaczej niż zbiorowym lękiem — gęstym, lepkim, wciskającym się w każdą szczelinę codzienności. Artysta w takich warunkach nie może milczeć. Może tylko sięgnąć po pędzel.

To, co widzi oko

Pierwsza reakcja na ten obraz jest fizyczna. Czerwień uderza zanim zdążysz pomyśleć. Nie jest to czerwień radosna ani dekoracyjna — to czerwień gorączki, zapalenia, krwi. Głęboka, ciemna, miejscami niemal brązowa, miejscami rozbłyskująca intensywną karmazyną.

Powierzchnia płótna jest gęsta i nieprespokojna. Faktura akrylu nakładanego impastowo — grubymi warstwami, szpachlą, pędzlem, może palcami — buduje krajobraz, który wygląda jak coś oglądanego pod mikroskopem. Coś organicznego. Coś żywego. Coś, czego nie chciałbyś dotknąć.

Fiolety i szarości przebijają się spod czerwieni jak siniaki. Gdzieniegdzie błysk bieli — jak okno, jak oddech, jak chwila, gdy przestajesz się bać. Ale tylko przez chwilę.

Abstrakcja jako jedyna uczciwa odpowiedź

Można było namalować wirusa. Szpital. Maskę. Pustą ulicę. Ale to byłoby zbyt proste — i zbyt bezpieczne. Abstrakcja jest tu uczciwsza, bo COVID-19 nie miał twarzy. Był niewidzialny, nieuchwytny, wszechobecny. Żadna figuratywna forma nie oddałaby tego lepiej niż chaos czerwieni rozlewającej się po całym płótnie bez wyraźnego centrum, bez początku, bez końca.

To jest właśnie obraz pandemii — nie jej ilustracja, lecz jej odczucie. Strach przed tym, czego nie widać. Napięcie zamkniętej przestrzeni. Gorączka bez termometru.

Akryl — technika na czas zarazy

Akryl schnie szybko. W czasie lockdownu to miało znaczenie — nie praktyczne, lecz psychologiczne. Szybkie decyzje, szybkie warstwy, brak czasu na nadmierną refleksję. Ten obraz powstawał dynamicznie, impulsywnie, może nawet agresywnie. Gest malarski jest tu widoczny — nie ukryty, nie wygładzony. Każde pociągnięcie zostało na płótnie jako dowód.

Paleta ograniczona do czerwieni, fioletów, czerni i sporadycznych przebłysków bieli była decyzją świadomą. Ograniczenie koloru jako metafora ograniczenia wolności. Monochromatyczność jako izolacja.

Rok 2020 — dokument i świadectwo

Podpis i data w prawym dolnym rogu: Żełudkowski 2020. To więcej niż sygnatura. To datownik na dokumencie epoki. Za dziesięć, dwadzieścia, pięćdziesiąt lat ten obraz będzie mówił przyszłym pokoleniom: tak to wyglądało od środka. Nie w liczbach zakażeń, nie w statystykach, nie w nagłówkach gazet — ale w kolorze, fakturze i emocji, których nie da się sfałszować.

Sztuka zawsze była najuczciwszym świadkiem historii.

Miejsce w cyklu

COVID 19 należy do cyklu Światy Równoległe — choć w sposób odmienny niż inne prace z tej serii. Pandemia była dla mnie doświadczeniem równoległości w dosłownym sensie: ten sam świat, a jednak zupełnie inny. Te same ulice, te same budynki, te same twarze — a jednak wszystko przesunięte, zmienione, niepewne. Jakby ktoś delikatnie przesunął rzeczywistość o ułamek i zostawił nas z pytaniem: czy to jeszcze ten sam świat?

Czerwień na płótnie zna odpowiedź. Nie jest to odpowiedź, którą łatwo zaakceptować.

Obraz dostępny w galerii online oraz w żywej galerii kolektywu Silueta na korytarzach Powiatowego Zespołu Szkół nr 4 w Wejherowie. Zapraszam do kontaktu w sprawie nabycia oryginału wraz z certyfikatem autentyczności.

Juliusz Żełudkowski Ż∞ski | zeski.pl